Ξαφνικά τα λόγια τελειώνουν και οι υποσχέσεις δεν παίρνουν σάρκα και οστά. Ξαφνικά, όλα επαφίενται στην καλή θέληση. Η οποία περισσεύει. Και συνεχίζει ακούραστη το έργο της.
Ο λόγος για την Κλεονίκη Λογγίου, την ακούραστη «υπεύθυνη» της Δημοτικής Πινακοθήκης Μυτιλήνης. Όλοι μας την ξέρουμε ως την ψυχή της Πινακοθήκης, από τότε που ξανάνοιξε. Κάθε μέρα, και Σάββατα και Κυριακές, από τις 10.00 μέχρι τις 16.00, έξι μέρες την εβδομάδα.
Το 1998 ιδρύθηκε η Δημοτική Πινακοθήκη Μυτιλήνης με στόχο να στεγάσει τη συλλογή Πετρή με έργα σαράντα εφτά σημαντικών Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών που είχαν συγκεντρωθεί με κόπο. Στη συλλογή αυτή συμπεριλαμβάνονται έργα των: Κανέλλη, Μόραλη, Τσαρούχη, Θεόφιλου, Μπότσογλου, Πρωτοπάτση, Φασιανού, Γουναρόπουλου, Πικάσο κ.ά.

Το 2008 ο τότε Δήμαρχος Μυτιλήνης Ν. Γιακαλής συνεργάστηκε με την κ. Κλεονίκη Λογγίου, γνωστή ήδη από το Επιμελητήριο ως σύμβουλος απασχόλησης και Τοπικής Ανάπτυξης , η οποία ανέλαβε το βαρύ έργο να επαναλειτουργήσει την Πινακοθήκη. Ένας λόγος ήταν αυτό! Τα έργα ήταν στο υπόγειο, χωρίς ούτε σωστά στοιχεία για το δημιουργό και τον τίτλο τους, χωρίς εκτίμηση της συλλογής, ο κήπος και ο περιβάλλων χώρος ακατάστατα. Η (κεραμίστρια) Κλεονίκη Λογγίου έπιασε δουλειά με το κέφι που τη χαρακτηρίζει και με βάση την αγάπη της για την Τέχνη. Και μετέτρεψε σε λίγους μήνες το ιστορικό αυτό κτήριο σε θερμή εστία (σε κτήριο χωρίς θέρμανση!) όπου συγκεντρώνονταν όλοι: μικροί μαθητές του Δημοτικού, ξενόγλωσσοι φιλέλληνες που έρχονταν να περάσουν τις διακοπές τους στο νησί, φοιτητές του τμήματος Πολιτισμικής Τεχνολογίας, εκπαιδευτικοί που λάμβαναν μέρος σε εκπαιδευτικά προγράμματα, εθελοντές που βοηθούσαν. Κάτι γινόταν στην Πινακοθήκη, που αυτά τα τελευταία χρόνια αποδείκνυε πως εάν υπάρχει ένας άνθρωπος με ψυχή και μεράκι αλλά και με γνώσεις για το αντικείμενό του, τότε μετατρέπει το Τοπίο σε κάθε χώρο.

Και η Κλεονίκη να υποδέχεται τους επισκέπτες, να ερευνά για το έργο των ζωγράφων που εκτίθενται (όσων έργα γλύτωσαν το υπόγειο, χάρη στον όρο της δωρεάς του Πετρή να εκτίθενται) , να δίνει συνεντεύξεις, να περιποιείται τον κήπο (γιατί, βεβαίως, δεν υπήρχαν χρήματα και για ...κηπουρό, αφού και η ίδια πληρωνόταν ελάχιστα), να σχεδιάζει, να συντονίζει και να υλοποιεί προγράμματα δημιουργικής απασχόλησης παιδιών, να ενθαρρύνει τα παιδιά να ζωγραφίζουν και κυρίως να βλέπουν τον κόσμο μέσα από τα έργα τέχνης (παιδιά που έρχονταν από τα γύρω χωριά) , να καθοδηγεί τους εθελοντές στη δουλειά τους, να οργανώνει περιηγήσεις, να αντιπροσωπεύει την Πινακοθήκη σε διάφορες συναντήσεις τοπικών φορέων και να γράφει στον Τοπικό Τύπο για τα θέματα του Πολιτισμού. Κυρίως η Κλεονίκη μπόρεσε να κάνει πράξη το όραμά της, επειδή κινητοποίησε ανθρώπους, φίλους της και επαγγελματίες, που είδαν στο πρόσωπό της κάποιον να νοιάζεται για τον Πολιτισμό πραγματικά. («Νιώθω ότι μου έχει ανατεθεί ένα από τα αξιοθέατα του νησιού», διαβάζω σε ένα απόσπασμα συνέντευξής της στο Διαδίκτυο-αν ψάξετε το όνομά της, θα δείτε ότι είναι συνδεδεμένο με την Πινακοθήκη Μυτιλήνης και αν ψάξετε Πινακοθήκη Μυτιλήνης, είναι συνδεδεμένη με το όνομά της! Δείτε ενδεικτικά εδώ.

Ποια ήταν τα όνειρά της για την Πινακοθήκη; «Θα ήθελα να μαζευτούν όσοι από τους καλλιτέχνες - των οποίων έργα φιλοξενούνται στην Πινακοθήκη - είναι ακόμη εν ζωή και ήξεραν το Γιώργο Πετρή και που συνεργάστηκαν για το περιοδικό «Επιθεώρηση Τέχνης» - π.χ. ο Μυταράς, ο Φασιανός, ο Μόραλης, ο Κουγιουμτζής - και να γίνει μια εκδήλωση προς τιμήν του, με προσκεκλημένες και τις αδελφές του. Να μας μιλήσουν όλοι για τη γενιά του ‘30 και την αγωνία για την ανάδειξη της ελληνικότητας τα δύσκολα εκείνα χρόνια, που χρειαζόταν να αγωνιστούν για την ελευθερία και τη δημοκρατία. Είναι μια γενιά με την οποία δεν έχουμε ασχοληθεί, ενώ της οφείλουμε πολλά. Και μόνο η δωρεά του Πετρή για τα παιδιά της Μυτιλήνης που έχουν τη δυνατότητα να δούνε έργα τόσων ζωγράφων, είναι κάτι που δεν την έχουν άλλες επαρχίες.»

Η κ. Κλεονίκη, όπως την έλεγαν τα μικρά παιδιά που τιμούσαν με τις συχνές επισκέψεις τους την Πινακοθήκη, έκανε έρευνα και κατάφερε να αναδείξει τα εκθέματα. Και σε συνεργασία με το φωτογράφο Κυριάκο Συκά, εξέδωσε δύο ημερολόγια του 2009, ένα επιτραπέζιο με μορφή πυραμίδας και ένα σε μορφή καρτ-ποστάλ, σε τέσσερις γλώσσες (ελληνικά, αγγλικά, γερμανικά και γαλλικά). Γιατί η Κλεονίκη έβλεπε αυτό που αδυνατούν να δουν οι τοπικοί άρχοντες: ότι η Πινακοθήκη, μαζί με τα Μουσεία Θεόφιλου και Τεριάντ, είναι το βαρύ πυροβολικό της Μυτιλήνης στον Πολιτισμό. Και η Μυτιλήνη χρειάζεται τον Πολιτισμό για να προσελκύσει επισκέπτες ποιοτικού τουρισμού, όπως ακριβώς ήταν όλοι οι φιλέλληνες που σχεδόν κάθε εβδομάδα τα τελευταία καλοκαίρια επισκέπτονταν την Πινακοθήκη. Τότε η Κλεονίκη, απόφοιτη Σχολής Διοίκησης Τουριστικών Επιχειρήσεων, δεν παρέλειπε να τους κινητοποιήσει και να ζητήσει να κάνουν και αυτοί έρευνα στις χώρες τους για κάποιον από τους ζωγράφους. Και πάντα με το χαμόγελο, με Γνώση της ζωγραφικής και με την ευγένεια ψυχής ενός καλλιτέχνη αλλά και με την ικανότητα να διαβλέπει νέους ορίζοντες και δυνατότητες ( ικανότητα που εξάσκησε δουλεύοντας χρόνια στο Επιμελητήριο) η Κλεονίκη πρότεινε σε κάθε επισκέπτη και στις τοπικές αρχές τι να γίνει ώστε να αναδειχθούν ακόμη περισσότερο τα έργα αυτά, αλλά και να αναδειχτεί η πόλη και το νησί, με δραστηριότητες πολιτιστικού τουρισμού. Μια ματιά στο βιβλίο εντυπώσεων της Πινακοθήκης είναι αρκετή για να δει κανείς την εικόνα της.

Η Πινακοθήκη έκλεισε, γιατί όταν τα χρήματα είναι λίγα, πάντα λείπουν πρώτα από τον Πολιτισμό και από την Εκπαίδευση (το Αρχαιολογικό Μουσείο Μυτιλήνης δεν έχει φύλακα, η Δημοτική Πινακοθήκη Μολύβου, με έργο Χαλεπά, είναι κλειστή 35 χρόνια, το Μουσείο Κεραμεικής Μανταμάδου είναι κλειστό, τα Μουσεία Τεριάντ και Θεόφιλου κλειστά επίσης, για τους δικούς τους λόγους).

Πότε θα ψηφιοποιηθούν όλα αυτά; Ποιος θα τα αναλάβει; Θα υπάρξει αποκλειστικός υπεύθυνος ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ και μόνο; Ποιος θα σχεδιάσει το Οδοιπορικό του φιλότεχνου που θα έρθει στη Λέσβο να δει τα έργα που έχει να παρουσιάσει; Ποιος θα τον οδηγήσει; Μήπως οι «φιλότεχνοι» τοπικοί άρχοντες, από τους οποίους λίγοι έχουν ποτέ πάει στα Μουσεία της Λέσβου; Η Πινακοθήκη έκλεισε και όταν ξανανοίξει με το καλό (αν τα καταφέρουν οι ιθύνοντες να μη χαθεί η δωρεά του Σίμου Πετρή και πάει σε άλλο Μουσείο, όπου θα την αναδεικνύουν καλύτερα) η Κλεονίκη Λογγίου θα έχει αφήσει εκεί μια βαριά κληρονομιά για τον επόμενο «υπεύθυνο». Γιατί αυτή ήταν για όλους μας που αγαπάμε την Τέχνη και τη Μυτιλήνη η Διευθύντρια.

Ιφιγένεια Γεωργιάδου