9 Μαΐου 2010:
Εορταστική εκδήλωση για τα 100 χρόνια από την ίδρυση
του Κοινοτικού Ελαιοτριβείου Αγίας Παρασκευής Λέσβου

Αγία Παρασκευή Λέσβου, 9 Μαΐου 1910: «Δεν πρόκειται απλώς περί ιδρύσεως ελαιοτριβείου προς ευκολίαν των κατοίκων ή εκ των κερδών του οποίου θα εξυπηρετηθώσι αι ανάγκαι της κοινότητος, αλλά ότι σήμερον τίθενται αι βάσεις της συμπράξεως των κοινά εχόντων τα υλικά και ηθικά συμφέροντα.»
(ομιλία Χρ. Παρασκευαΐδη, διευθυντή του Σχολείου, κατά την τελετή θεμελίωσης του ελαιοτριβείου)
Το ελαιοτριβείο της Αγίας Παρασκευής, γνωστό ως η «μηχανή του κοινού», αποτελεί πρωτοποριακή πρωτοβουλία των αρχών του 20ού αιώνα. Η ιδέα του κοινοτικού ελαιοτριβείου προήλθε από μια ομάδα μικρών και μεσαίων παραγωγών, οι οποίοι, επηρεασμένοι από το πνεύμα του κοινοτισμού και με την υποστήριξη των Αγιαπαρασκευωτών της διασποράς, προχώρησαν στην ίδρυσή του το 1910, ως «αντίπαλου δέους» προς τα ιδιωτικά ελαιοτριβεία.

Στις 9 Μαΐου 1910 τοποθετήθηκε ο θεμέλιος λίθος, που συνοδεύτηκε από δωρεάν εργασία 40 ζευγάδων και ισαρίθμων «εργατικών», οι οποίοι έσυραν τις λεύκες στο κακοτράχαλο τοπίο, μέχρι τον τόπο του εργοστασίου, συνοδεία «ασκαύλων» (γκάιντες). Εκεί η επιτροπή ανέγερσης τους δεξιώθηκε με αναψυκτικά και όλοι μαζί παρέλασαν στην αγορά και διασκέδασαν χορεύοντας μέχρι το πρωί. Εκτός από τους ζευγάδες, η εθελοντική συνεισφορά εργατών, κτιστών και ανειδίκευτων γυναικών και παιδιών στην οικοδόμηση του κτηρίου καταμετρήθηκε σε 3.616 μεροκάματα, μεταξύ Απριλίου και Οκτωβρίου 1910.
Το ελαιοτριβείο λειτούργησε από το 1911 έως το 1967. Τα έσοδα χρησιμοποιούνταν για την υποστήριξη του κοινωνικού και εκπαιδευτικού έργου της κοινότητας Αγίας Παρασκευής.
Το 2003, το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ) ανέλαβε τη μετατροπή του ελαιοτριβείου σε μουσείο. Το 2006, εγκαινιάστηκε το Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας Λέσβου, το οποίο ανήκει στο Δίκτυο Μουσείων ΠΙΟΠ και συμβάλλει ουσιαστικά στην πολιτιστική ζωή του νησιού.

Το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς (ΠΙΟΠ), στο πλαίσιο του εορτασμού των 100 χρόνων από την ίδρυση του Κοινοτικού Ελαιοτριβείου, θα πραγματοποιήσει εκδήλωση την Κυριακή 9 Μαΐου 2010 στις 18:30 στο Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας Λέσβου (ΜΒΕΛ) στην Αγία Παρασκευή. Η εκδήλωση θα περιλαμβάνει χορούς από το Χορευτικό Πνευματικού Κέντρου Νέων Δήμου Αγίας Παρασκευής, με την συνοδεία της Μουσικής Ορχήστρας Σκουτάρω, ενώ, παράλληλα, όσοι παραστούν, θα έχουν τη δυνατότητα να ακούσουν παραδοσιακή μουσική, να χορέψουν και να δοκιμάσουν παραδοσιακά εδέσματα του Συνεταιρισμού Γυναικών Αγίας Παρασκευής. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Το Κοινοτικό Ελαιοτριβείο αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο της κοινωνικής ιστορίας της Λέσβου και υπηρέτησε με συνέπεια τον κοινωνικό προορισμό του. Η ιστορία του επιβεβαιώνει ότι η ευρύτερη συσπείρωση ευνοεί την υλοποίηση οικονομικών επιδιώξεων, όταν αυτές συνδυάζονται με κοινωνικούς στόχους. Η ίδρυση ενός τόσο σημαντικού έργου για την βιομηχανική μας κληρονομιά βρήκε ευτυχή κατάληξη με την ίδρυση του Μουσείου Βιομηχανικής Ελαιουργίας από το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς. Το ΜΒΕΛ αποτελεί φόρο τιμής στην ιστορία του Κοινοτικού Ελαιοτριβείου αλλά και γενικότερα στον πολιτισμό της ελιάς και στην ελαιόφυτο Λέσβο.

Μουσείο Βιομηχανικής Ελαιουργίας Λέσβου
Αγία Παρασκευή, 811 02 Λέσβος
Τηλ.: 22530 32300

Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς
Αγγέλου Γέροντα 6, 105 58, Αθήνα,
Τηλ. 210. 3218015, 210.3218105, 210.3218020
Fax: 210.3218145, e-mail: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it , URL: www.piop.gr